Podstawy · darmowe
4 z 5

Grecy w pigułce

Litery (nie zawsze faktycznie greckie), które opisują, jak cena opcji reaguje na zmiany świata wokół niej. Nie potrzebujesz wzorów — potrzebujesz intuicji, co każda z nich mówi.

„Grecy” to zestaw liczb, które pokazuje każda platforma brokerska przy opcji. Każda odpowiada na inne pytanie o wrażliwość ceny opcji. Nie musisz ich liczyć — musisz umieć je odczytać.

Delta

O ile zmieni się cena opcji, gdy akcja zmieni się o 1 zł. Delta 0,50 znaczy: akcja rośnie o 1 zł, opcja rośnie o ok. 0,50 zł. Działa też jako przybliżone prawdopodobieństwo, że opcja wygaśnie ITM — delta 0,30 to z grubsza 30% szans.

Theta

Ile wartości czasowej opcja traci każdego dnia, przy niezmienionej cenie akcji. Zawsze działa na niekorzyść kupującego opcję i na korzyść sprzedającego — to „czynsz”, który płaci kupujący za samo posiadanie prawa wyboru.

Vega

O ile zmieni się cena opcji, gdy zmienność implikowana (IV) zmieni się o 1 punkt procentowy. Wysoka vega oznacza, że pozycja mocno reaguje na to, jak bardzo rynek boi się (albo ekscytuje) przyszłym ruchem — niezależnie od tego, czy ten ruch faktycznie nastąpi. Ciekawostka: „vega” to nie jest prawdziwa litera greckiego alfabetu — dlatego w starszych materiałach bywa nazywana kappą albo lambdą. W praktyce wszyscy mówią po prostu „vega”.

Gamma

Jak szybko zmienia się sama delta, gdy akcja się rusza — „przyspieszenie” delty. Największa blisko strike i blisko wygaśnięcia.

Przykład: akcja XYZ po 100 zł. CALL 100 ma deltę 0,50 i gammę 0,08. Akcja rośnie do 101 zł → delta rośnie o mniej więcej gammę, czyli do ok. 0,58. Kolejny 1 zł w górę podbija deltę jeszcze mocniej, bo blisko ATM gamma sama też rośnie — stąd gwałtowne zmiany wartości pozycji tuż przed wygaśnięciem.

Rho

O ile zmieni się cena opcji przy zmianie stóp procentowych o 1 punkt procentowy. Najmniej istotny z Greków przy typowym, krótkoterminowym handlu detalicznym — realnie liczy się głównie przy opcjach długoterminowych (LEAPS, kilkanaście miesięcy do wygaśnięcia) albo gdy stopy procentowe gwałtownie się zmieniają.

Jak to przekłada się na praktykę

Kupujący opcje (Long Call, Long Put) walczą z ujemną theta — czas gra przeciwko nim, więc potrzebują ruchu wystarczająco szybkiego i wystarczająco dużego. Sprzedający opcje (Covered Call, Cash-Secured Put) mają theta po swojej stronie — zarabiają na upływie czasu, o ile akcja nie ruszy się zbyt gwałtownie przeciwko nim. Właśnie dlatego strategie dochodowe w tym serwisie polegają głównie na sprzedawaniu opcji, nie kupowaniu.

Nie musisz śledzić wszystkich pięciu naraz przy każdej pozycji. Dla większości strategii z Poziomu 1-2 wystarczy rozumieć deltę (jak bardzo pozycja reaguje na ruch akcji) i theta (czy czas Ci pomaga, czy przeszkadza). Vega i gamma zyskują na znaczeniu przy bardziej złożonych, wielonożnych strategiach z Poziomu 3-4. Rho w praktyce ignoruje niemal każdy trader detaliczny — wspomniana tu dla kompletności, nie dlatego, że warto ją na co dzień śledzić.

A co z resztą alfabetu?

Powyższa piątka to tzw. Grecy pierwszego rzędu — te faktycznie pokazuje każdy broker. Istnieje też garść Greków drugiego rzędu, które opisują, jak zmienia się sama gamma albo vega (np. Vanna, Charm, Vomma, Zomma, Speed, Color) — używane głównie przez animatorów rynku i zaawansowane biura maklerskie przy zarządzaniu dużym portfelem opcji. Dla strategii z tego serwisu są bez praktycznego znaczenia — nie musisz ich znać.