Pojęcia i pytania w jednym miejscu

Kontrakt dający prawo (ale nie obowiązek) kupić lub sprzedać 100 akcji po ustalonej cenie, do określonej daty. Pełne wyjaśnienie: Czym jest opcja.

Opcja dająca prawo kupna akcji po ustalonej cenie (strike). Zyskuje na wartości, gdy cena akcji rośnie.

Opcja dająca prawo sprzedaży akcji po ustalonej cenie (strike). Zyskuje na wartości, gdy cena akcji spada.

Cena, po której możesz kupić (CALL) albo sprzedać (PUT) akcję, jeśli zdecydujesz się wykonać opcję.

Cena samej opcji — to, co płaci kupujący, a dostaje sprzedający, niezależnie od tego, co potem zrobi cena akcji.

Jednostka handlu — jeden kontrakt zawsze odpowiada 100 akcjom instrumentu bazowego.

Kupno opcji. Płacisz premię z góry, Twoja maksymalna strata jest ograniczona do tej premii.

Sprzedaż opcji, której nie posiadałeś wcześniej. Dostajesz premię z góry, ale bierzesz na siebie zobowiązanie — ryzyko bywa dużo większe niż sama zebrana premia.

Data, po której opcja przestaje istnieć. Jeśli do tego czasu nie jest w pieniądzu (ITM), wygasa bezwartościowo.

Wykonanie to decyzja posiadacza opcji o skorzystaniu z prawa kupna/sprzedaży. Przypisanie to konsekwencja po drugiej stronie — wystawca opcji zostaje zobowiązany do dostarczenia lub odkupienia akcji. Szczegóły: Exercise i assignment.

Opcja ma wartość wewnętrzną — CALL ze strikiem poniżej ceny akcji albo PUT ze strikiem powyżej ceny akcji.

Strike praktycznie równy obecnej cenie akcji — brak wartości wewnętrznej, sama wartość czasowa.

Opcja bez wartości wewnętrznej — CALL ze strikiem powyżej ceny akcji albo PUT ze strikiem poniżej ceny akcji. Więcej: Moneyness.

Jak bardzo cena opcji reaguje na ruch akcji o 1 zł. Dodatkowo, w przybliżeniu, prawdopodobieństwo wygaśnięcia w pieniądzu.

Ile wartości opcja traci każdego dnia wyłącznie przez upływ czasu, przy niezmienionej cenie akcji i zmienności.

Jak bardzo cena opcji reaguje na zmianę zmienności implikowanej (IV) o 1 punkt procentowy. To nie jest prawdziwa litera greckiego alfabetu — bywa też nazywana kappą lub lambdą, choć w praktyce wszyscy mówią „vega".

Jak szybko zmienia się sama delta wraz z ruchem ceny akcji — „przyspieszenie" delty. Najwyższa dla opcji ATM blisko wygaśnięcia. Przykład: delta 0,50 i gamma 0,08 — akcja rośnie o 1 zł, delta rośnie do ok. 0,58.

Jak cena opcji reaguje na zmianę stóp procentowych. Najmniej istotny Grek w krótkoterminowym handlu detalicznym — liczy się głównie przy opcjach długoterminowych (LEAPS). Pełne wyjaśnienia wraz z przykładem liczbowym: Grecy.

Oczekiwana przez rynek skala przyszłych wahań ceny akcji, wyliczona wstecznie z aktualnej ceny opcji. Wyższa IV = droższe opcje.

Gdzie obecna IV plasuje się względem własnej historii z ostatniego roku — wysoki IV Rank oznacza, że opcje są relatywnie drogie jak na tę konkretną akcję. Więcej: Zmienność implikowana.

Gwałtowny spadek zmienności implikowanej zaraz po zniknięciu niepewności (np. po publikacji wyników), niezależnie od kierunku ruchu ceny.

Skala ruchu ceny, jaką rynek już „wycenił" w premii opcji — odczytywana z ceny straddle'a ATM. Więcej: Strategie na earnings.

Pojedynczy kontrakt opcyjny wchodzący w skład większej pozycji. Iron Condor ma 4 nogi, spread ma 2.

Pozycja złożona z co najmniej dwóch nóg opcyjnych na tę samą akcję, otwartych jednocześnie, żeby ograniczyć koszt lub ryzyko względem pojedynczej opcji.

Kredyt: dostajesz pieniądze na konto od razu przy otwarciu pozycji (sprzedajesz więcej premii, niż kupujesz). Debet: płacisz z góry więcej, niż dostajesz.

Sprzedana opcja bez żadnego zabezpieczenia (ani akcji, ani kupionej opcji ochronnej) — ryzyko teoretycznie nieograniczone lub bardzo duże.

Sprzedana opcja zabezpieczona posiadanymi akcjami lub inną opcją — tak jak w Covered Call.

Zamknięcie obecnej pozycji i otwarcie nowej, zwykle na dalszy termin lub inny strike, żeby świadomie przedłużyć zakład zamiast biernie czekać na najgorszy scenariusz.

Cena akcji, przy której pozycja na wygaśnięciu wychodzi dokładnie na zero — ani zysku, ani straty.

Od Podstaw — 5 krótkich lekcji, bez nich reszta strony nie będzie miała sensu. Potem Poziom 1-2 w Strategiach. Kalkulator i ten słownik są po to, żeby do nich wracać w trakcie, nie żeby czytać je najpierw.

Formalnego minimum u większości brokerów już nie ma, ale strategie ze sprzedaną, niezabezpieczoną nogą wymagają depozytu zabezpieczającego, nie tylko ceny premii. Szczegóły praktyczne: Start z Polski.

Przy kupowaniu opcji (long) — nie, maksymalna strata to zapłacona premia. Przy sprzedawaniu opcji bez zabezpieczenia (naked) — tak, strata może znacznie przekroczyć zebraną premię. To jedna z najważniejszych różnic w tym temacie.

Zależy, jak ich używasz. Niezabezpieczona sprzedaż opcji bywa ryzykowniejsza niż akcje. Ale np. Covered Call czy Married Put to strategie, które mogą obniżyć ryzyko względem samego trzymania akcji. Opcje same w sobie nie są „bardziej" ani „mniej" ryzykowne — to narzędzie, ryzyko zależy od konstrukcji.

Opcje ITM są zwykle wykonywane automatycznie na wygaśnięciu. Dla sprzedawcy oznacza to nagłe przypisanie — obowiązek dostarczenia lub odkupienia 100 akcji na kontrakt, czasem przy braku wystarczających środków na koncie. Zawsze warto wiedzieć, co się stanie z każdą otwartą pozycją, zanim nadejdzie wygaśnięcie.

Nie tak samo intensywnie jak day trading, ale opcje mają datę ważności i zmieniają się w czasie (theta, gamma) — to nie jest instrument, który da się otworzyć i zapomnieć na miesiące, zwłaszcza blisko wygaśnięcia.

Amerykański rynek opcji jest nieporównywalnie bardziej płynny — węższe spready, więcej dostępnych strike'ów i terminów. Ta strona uczy na przykładzie rynku amerykańskiego właśnie dlatego, że to tam realnie odbywa się większość handlu opcjami na akcje.

To zależy od Ciebie, nie od kalendarza — ale zanim wejdziesz z prawdziwym kapitałem, powinieneś swobodnie rozumieć Podstawy i przynajmniej strategie Poziomu 1-2 na tyle, żeby samodzielnie wytłumaczyć komuś innemu, dlaczego wybierasz akurat tę, a nie inną.